AB Çocuklar YasasıAB’nin internette çocukların korunmasına yönelik planları
AB Komisyonu, 17 Eylül 2026 tarihinde AB KIDS Yasası’na ilişkin yasa tasarısını sundu. Tasarıda, çocukların ve gençlerin internetteki güvenliğini artırmaya yönelik bazı önlemler yer alıyor. Öneriler dört başlık altında toplanmaktadır: Sosyal medyaya erişim yaşının yükseltilmesi, dijital hizmetlerin tasarım aşamasından itibaren daha fazla güvenlik sağlanması, daha iyi ve veri tasarrufu sağlayan yaş doğrulama yöntemleri ile kuralların daha sıkı bir şekilde uygulanması.
1. Sosyal medyaya daha geç erişim
Yasa tasarısı, 13 yaşın altındaki çocukların prensip olarak kendi sosyal medya hesaplarına erişememesini öngörmektedir. Ancak bu yaş grubu için, özellikle çocuklar için tasarlanmış video platformlarını kullanma imkânı devam edecektir. Bunun için ebeveynler veya veliler ilgili hesabı yönetebilir. Kullanım süresi günde en fazla bir saat ile sınırlandırılacaktır.
13 ile 15 yaş arasındaki çocuklar için ise “mini hesaplar” öngörülmektedir. Bu hesaplar, bir ebeveynin veya velinin hesabı üzerinden açılacak ve bu kişi tarafından denetlenecektir. Böylece çocukların yaşlarına uygun sosyal ağları ve video platformlarını kullanabilmeleri amaçlanmaktadır. Aynı zamanda, bu hesaplar için sosyal etkileşimlerin ve günlük ekran süresininen fazla bir saat ile sınırlandırılması gibi özel koruma önlemleri uygulanacak.
Yasa teklifine göre, gençler ancak 15. yaş günlerinden itibarenebeveynlerinin önceden onayı olmadan kendi sosyal medya hesaplarını açabilecekler. KIDS Act’ın genel koruma kuralları bu kullanıcı grubu için de geçerli olacaktır.
AB KIDS Yasası’na ilişkin bir bilgi notuna göre, 0 ila 3 yaş arası çocukların ekranlı medyaya hiçbir şekilde erişmemesi öngörülmektedir. Ancak asıl yasa teklifinde bu düzenlemeden bahsedilmemektedir.
2. Hizmetlerin Güvenli Tasarımı
AB KIDS Yasası’nın ikinci ayağı, dijital hizmetlerin kendisiyle ilgilidir. Buradaki temel fikir, hizmetlerin başından itibaren reşit olmayanlar için mümkün olduğunca güvenli olacak şekilde tasarlanmasıdır (“Safety by Design”). Bu kurallar, özellikle sosyal ağlar, video platformları, çevrimiçi video oyunları ile yapay zeka asistanları ve sohbet robotlarını, bu hizmetlerin reşit olmayanlar tarafından kullanılması durumunda kapsayacaktır. Çocukları özellikle yoğun veya uzun süreli kullanıma yönlendirebilecek belirli işlevlerinkısıtlanması veya yasaklanması öngörülmektedir. Bunlara örnek olarak, kesintisiz sonsuz kaydırma, belirli ödül mekanizmaları veya uyku saatlerinde gönderilen anlık bildirimler verilebilir.
3. Güvenilir ve veri tasarruflu yaş doğrulama
Planlanan yaş sınırlarını etkili bir şekilde uygulayabilmek için, hizmet sağlayıcıların kullanıcılarının yaşını güvenilir ve veri tasarrufu sağlayan bir şekilde doğrulayabilmesi gerekir. Bunun için örneğin AB tarafından geliştirilen bir yaş doğrulama sistemi kullanılabilir. Bu sistem, platformların kullanıcıların kişisel belgelerini veya biyometrik verilerini almadan çalışır.
4. Kuralların daha sıkı bir şekilde uygulanması
AB Komisyonu, gelecekte sorumluluğu daha fazla hizmet sağlayıcılara kaydırmak istemektedir. Özellikle çok büyük çevrimiçi platformların, hizmetlerinin reşit olmayanlar için güvenli bir şekilde tasarlandığını kanıtlamaları gerekmektedir. Böylelikle “ispat yükü” tersine çevrilecek ve bir hizmetin zararlı olduğunu kanıtlama yükümlülüğü artık ebeveynlere, çocuklara veya resmi makamlara ait olmayacaktır. Aksine, hizmet sağlayıcıların güvenlik gerekliliklerini karşıladıklarını göstermeleri gerekecektir.
AB Komisyonu, platformların kurallara aykırı davranışlarını tespit ederse, bununla ilgili inceleme süreci gelecekte en fazla 90 gün sürecektir. Böylece, olası ihlallerin zamanında düzeltilmesi veya cezalandırılması sağlanacaktır.
Yasanın uygulanmasında, halihazırda mevcut olan Dijital Hizmetler Yasası ve AI Yasası kullanılacaktır. Dolayısıyla KIDS Yasası, tamamen yeni bir denetim yapısı oluşturmak yerine, mevcut yetki ve mekanizmaları tamamlayıcı nitelikte olacaktır.
AB KIDS Yasası ne zaman yürürlüğe girecek?
AB KIDS Yasası şu ana kadar yürürlükte olan bir yasa değil, halen bir tasarı niteliğindedir. Avrupa Komisyonu, tasarıyı 17 Eylül 2026 tarihinde Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’ne sunmuştur. Her iki kurum da şimdi tasarıyı görüşmek zorundadır. Bu nedenle, nihai metin ilerleyen yasama sürecinde değişikliklere uğrayabilir. Tasarının, AB’nin tüm üye devletlerinde uygulanması gereken bir yasa haline gelmesinin ne kadar süreceği şu anda henüz bilinmemektedir.
