Nefret söylemi cezai bir suç mudur?
Nefret söylemi sabit, yasal olarak tanımlanmış bir terim değildir. Hukuk sistemimiz düşünce özgürlüğünü Alman Anayasası'nın (GG) 5 (1) maddesi ile anayasal koruma altına almakta ve bu nedenle bu hakka en yüksek statüyü vermektedir. Bu hak sadece değer yargılarını değil, aynı zamanda kanaat oluşturmak için kullanılabildikleri ölçüde doğru olgu ifadelerini de kapsamaktadır. Gerçeğe aykırı beyanlar Anayasa'nın 5 (1) maddesinin koruması kapsamında değildir. Ancak, ifade özgürlüğü hakkı sınırsız değildir: İnsan onurunun zedelenmesi, kişilik haklarının ihlal edilmesi ya da aşağılayıcı eleştirilerde bulunulması halinde, bu durumdan etkilenenler yasal yollara başvurabilirler. İfade özgürlüğü hakkı, eleştirinin ceza hukuku normlarını karşılaması durumunda da geri planda kalır. Aynı durum gençlerin korunmasına ilişkin hükümlerin ihlal edilmesi halinde de geçerlidir.
Anayasa'nın 5. Maddesi: Düşünce özgürlüğü
(1) Herkes, görüşlerini söz, yazı ve resimle serbestçe açıklama ve yayma ve genel olarak erişilebilir kaynaklardan herhangi bir engelle karşılaşmaksızın bilgi edinme hakkına sahiptir. Basın özgürlüğü ile radyo ve film yoluyla haber verme özgürlüğü güvence altına alınacaktır. Sansür uygulanamaz.
(2) Bu haklar, genel hukuk hükümleri, gençlerin korunmasına ilişkin yasal hükümler ve kişisel onur hakkı ile sınırlandırılır.
Suçlar
İftira, hakaret ve halkı kışkırtma gibi suç teşkil eden içerikler, ifadelerin çevrimiçi ya da çevrimdışı olarak yapılmış olmasına bakılmaksızın ifade özgürlüğü kapsamında değildir. Örneğin, nefret söylemi Ceza Kanunu’nun (StGB) aşağıdaki maddelerini ihlal edebilir: § 111 Suç İşlemeye Kamuoyunu Teşvik Etme, § 130 Halkı Kışkırtma, § 185 Hakaret, § 186 Kötü İtibar Yaratma, § 187 İftira. Örnekler:
Ceza Kanunu’nun (StGB) 185. maddesine göre hakaret
Bir Alman televizyon sunucusunu bir Facebook gönderisinde “pis sistem fahişesi” olarak nitelendirdiği için 65 yaşındaki bir emekli, 2.200 Euro para cezasına çarptırıldı. Mültecilere yönelik ifadeleri de ceza miktarına etki etti ve halkı kışkırtma suçundan mahkumiyetine yol açtı. – (2.200 Euro para cezası – Traunstein Asliye Mahkemesi, Dava No. 510 JS 54808/16).
Alman Ceza Kanunu’nun (StGB) 130. maddesi uyarınca halkı kışkırtma suçu
Halkı kışkırtma suçu, bir kişinin bir kişiye veya bir grup insana, etnik kökenleri veya dinleri nedeniyle, kamu düzenini bozacak nitelikte bir şekilde nefret uyandırması veya şiddete çağrı yapması durumunda ortaya çıkar. Yazarları halkı kışkırtma suçundan para cezasına çarptırılan ırkçı paylaşımlara örnekler:
“Gaz odalarını yeniden açıp o sürüye hepsini oraya tıkmamız gerektiğini düşünüyorum.” – (4.800 € para cezası – Berlin Tiergarten Asliye Mahkemesi, Dava No. 259 Cs 218/15)
“Elimde bir gaz tüpü ve bir el bombası var […].“ – (7.500 € para cezası – Passau Asliye Mahkemesi, Dava No. 4 Ds 32 Js 12766/14)
Ancak her ırkçı yorum, halkı kışkırtma suçunu otomatik olarak oluşturmaz. Mahkemelerin bir yorumu halkı kışkırtıcı olarak nitelendirebilmesi için, yorumun kamuya açık olması gerekir. Dolayısıyla, bir ifadenin özel bir toplantıda mı yoksa sosyal medyada mı yapıldığı arasında fark vardır. İnternet üzerinden yapıldığında kamusallık ve dolayısıyla teşhir etkisi daha büyüktür.
Dijital Hizmet Yasası (DSA)
17 Şubat 2024'ten bu yana AB çapında geçerli olan Dijital Hizmetler Yasası (DSA), dijital aracı hizmetler için tek tip bir yasal çerçeve oluşturmuştur. Platformlar daha sorumlu tutulacaktır. Amaç, daha güvenli ve adil bir çevrimiçi dünya yaratmak ve vatandaşların temel haklarını korumaktır. Ocak 2025'te Davranış Kuralları+ da DSA'ya entegre edilmiştir. Bu, yasadışı nefret söylemiyle mücadele için AB Davranış Kurallarının güncellenmiş bir versiyonudur. Davranış Kuralları+, örneğin, nefret söyleminin tüm imzacılar tarafından yasaklı içerik olarak tanımlanmasını ve tüm yasadışı içeriğin üçte ikisi için 24 saatlik bir silme süresi öngörmektedir. İçerikle ilgili ayrıntılı bilgi Das NETTZ tarafından "#DSA Rehberi" serisinin 3. Bölümünde verilmiştir: Yasadışı Nefret Söylemiyle Mücadele için Davranış Kuralları
Dijital Hizmetler Yasası hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz: Dijital Hizmetler Yasası | Avrupa'nın dijital geleceğini şekillendiriyor
Yasal işlemler
Nefret söylemi içeren bir yorumun sonucu ne olabilir?
- Özel ihtarname
- Cezai şart içeren bir ihtarname ve muhtemelen bir avukat mektubu ile mahkeme dışı uyarı
- Sivil ihtiyati tedbir ve/veya tazminat kararı, hatta muhtemelen acı ve ıstırap için tazminat
- Platformdaki yorumun silinmesi
- Karşı tarafın yasal ücretlerinin geri ödenmesi
- Mahkeme masraflarının ödenmesi
- Para veya hapis cezası gerektiren suç isnatları/ceza mahkumiyeti
- İş ilişkisinin sona ermesi
- Geçici veya kalıcı olarak okuldan atılma/uzaklaştırma
Yazarları nasıl tespit edebilirim?
İnternette nefret söylemi genellikle gerçek isimler, ikamet yeri veya işveren adresi kullanılarak pervasızca paylaşılmaktadır. Takma adlar yoluyla anonimlik bile kovuşturmaya karşı koruma sağlamaz. Yazarlar neredeyse her zaman arkalarında (IP adresi, isim ifşası ve sosyal ağlardaki fotoğraflar) daha sonra tespit edilmelerini sağlayacak izler bırakırlar.
Mağdur olarak hangi adımları atabilirim?
Nefret yorumu size yönelikse, ilk adım platform sağlayıcısıyla iletişime geçmek ve yorumu silmelerini istemektir. Ayrıca yasal seçenekleri de değerlendirmelidirler. Yazarlar hem medeni hukuk hem de ceza hukuku kapsamında kovuşturulabilir. Ciddi nefret söylemi içeren yorumlar söz konusu olduğunda, suç duyurusunda bulunulması tavsiye edilir. Bu konuda polis ve savcılık sorumludur. Doğrudan bir polis karakoluna gitme seçeneğinin yanı sıra, federal eyaletlerin çevrimiçi polis karakolları aracılığıyla nefret yorumlarını bildirme seçeneği de vardır.
Gençleri koruma yönetmeliklerine karşı işlenen suçları nereye bildirebilirim?
Küçükler için zararlı içerikler jugendschutz.net ve internet-beschwerdestelle.de adreslerine bildirilebilir.