Deepfakes
İnternette dezenformasyon ve sahte haberler söz konusu olduğunda, giderek artan bir şekilde deepfake'ler hakkında okumalar yapıyoruz. Deepfake'ler, bilgisayar programları yardımıyla üretilen insan kayıtlarıdır. Deepfake terimi genellikle videoları ifade eder. Ancak görüntü ya da ses kayıtları da deepfake olarak adlandırılabilir.
Manipüle edilmiş videolar, insanları gerçekte olmayan şeyleri yaparken ya da söylerken gösterir. İnsanların deepfake yayınlamasının çeşitli nedenleri vardır. Bazıları yanlış bilgi yaymak ister. Bazıları ise komik olmak için deepfake yayınlar. Pornografik alanda da birçok deepfake bulunabilir.
Bazı deepfake'lerde kaydın gerçek olmadığı oldukça açıktır. Ancak, görüntülerin değiştirildiğini fark etmenin kolay olmadığı deepfake'ler de vardır.
Doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt etmek için gerekli becerileri öğrenmek önemlidir. Deepfakes medya eğitimi çalışmaları için mükemmel bir konudur çünkü manipülasyonun büyüleyici yeni bir teknik biçimidir. Sadece manipülasyonun sonsuz gibi görünen olanaklarını değil, aynı zamanda mümkün olanın sınırlarını da vurgulamak önemlidir. Ve hepsinden önemlisi, deepfake'lerin kişisel beceriler veya doğruluk kontrol sayfaları yardımıyla nasıl takip edilebileceğini göstermek.
Deepfakes nedir?
Deepfakes dijital bir maske olarak düşünülebilir. Bir bilgisayar programı, bir kişinin video kaydının üzerine yeni bir yüz ekler. Bu yüzün gerçekçi görünmesi için bilgisayar programının "yeni" yüze ait çok sayıda görüntüye ihtiyacı vardır. Programın elinde ne kadar çok görüntü varsa, sonuç o kadar iyi olur. Bu nedenle şimdiye kadar en inandırıcı deepfake 'ler hep tanınmış kişilerin yüzleri olmuştur. Çünkü internette bu kişilerin çok sayıda fotoğrafı bulunmaktadır.
Bu nedenle deepfake'ler her zaman insanların kimliğini gerçekte görünmedikleri görüntülere yerleştirmek için bilgisayar programlarını kullanmakla ilgilidir. Örneğin, tanınmış aktörlerin yüzleri pornografik videolara eklendiğinde. Ya da bir kişinin gerçek bir kaydı, orijinal kayıttan tamamen farklı bir şey söyleyecek şekilde değiştirilir.
Monkeypaw Productions ve BuzzFeed tarafından hazırlanan aşağıdaki video, deepfake teknolojisini kullanarak tehlikeleri konusunda uyarıda bulunuyor. Ekranın sağ alt köşesindeki ayarları kullanarak İngilizce altyazıları açabilir ya da kapatabilirsiniz. Ayrıca altyazıların otomatik olarak Almanca'ya çevrilmesini de sağlayabilirsiniz.
Derin sahtekarlıkları nasıl tanıyabilirim?
Şu ana kadar çoğu durumda, deepfake'ler çıplak gözle tanınabilmektedir. Deepfake'lerin dayandığı teknoloji ne kadar etkileyici olsa da henüz mükemmel değil. Tipik tanınabilir özelliklerdoğal olmayan yüz ifadeleri, boş bir bakış veya yüzdeki yanlış gölgelerdir. Bu küçük hataları tespit etmek için söz konusu videoları tam ekran modunda izlemek faydalı olacaktır.
Bununla birlikte, teknolojinin gelişmeye devam edeceğini ve deepfake'lerin artık bu şekilde tanınamayacağını varsaymak zorundayız. Bu durumda bilgisayar programlarının manipüle edilmiş videoları ortaya çıkarmaya yardımcı olup olamayacağı konusunda anlaşmazlık var. Her halükarda, bu tür yöntemler üzerinde çalışan şirketler var. Bu teknik çözümlerden bağımsız olarak, deepfake'lerin gerçekliğini kontrol etmek için geleneksel yöntemler de vardır.
Videoların gerçekliğini nasıl kontrol edebilirim?
Yanlış bilgileri doğrulamamıza yardımcı olan tüm seçenekler deepfake'ler için de kullanılabilir. Sahte haberlerde her zaman olduğu gibi, öncelikle videonun bağlamına bakmalısınız:
- Video saygın haber sitelerinde de bulunabilir mi yoksa sadece daha şüpheli web sitelerinde veya sosyal medya platformlarında mı?
- Doğruluk kontrol portalları videoyu zaten kontrol etti mi? Örneğin Mimikama, CORRECTIV, dpa-Faktencheck veya BAIT: TikTok'ta gençler için doğruluk kontrol kanalı.
- Videonun ilk ne zaman ve nerede yayınlandığını öğrenmek için bir arama motoru kullanabilir miyim?
- Gösterilen kişinin ifadeleri ve davranışları genellikle söyledikleri ve yaptıklarıyla çelişiyor mu?
Federal Bilgi Güvenliği Ofisi, deepfake'lerin teknik yönleri hakkında birçok arka plan bilgisi sağlamakta ve olası tespit özelliklerini göstermektedir.
Deepfakes tehlikeli midir?
Muhtemelen deepfake'lerin en büyük tehlikesi insanların sahte görüntüleri gerçek sanmaları değil, tam tersi gerçek görüntüleri sahte sanmalarıdır. Deepfake'ler genellikle gerçek mi yoksa sahte haber mi gördüğümüzden artık emin olamayacağımız izlenimini verir. Bu da hızlı bir şekilde artık hiçbir kaynağa güvenemeyeceğimiz hissine yol açabilir. Bu durum demokrasi için tehlikeli bir gelişmedir zira vatandaşların bilgi kaynaklarına güvenmesi siyasi karar alma süreçleri için önemlidir.
Bu dinamik siyasi propaganda için daha fazla fırsat yaratır. Eğer pek çok kişi videoların doğrulanamaz bir şekilde sahte olabileceğini düşünüyorsa, hoşa gitmeyen herhangi bir kaydı basitçe deepfake olarak ilan etmek kolaydır. Örneğin ABD'de komplo teorilerinin destekçileri, Donald Trump'ın rakibi Joe Biden'ın seçim zaferini tanıdığı videonun sadece bir deepfake olduğu iddiasını yaydılar.